W całej Europie jazda na rowerze jest powszechnie uważana za podstawę zdrowej, zrównoważonej mobilności. Jednak nowe dane zawarte w ostatnim raporcie State of the Nation pokazują rosnącą przepaść między aspiracjami a rzeczywistością, która grozi spowolnieniem rozwoju w kluczowym momencie.

W oparciu o badania przeprowadzone na reprezentatywnej próbie 25 tysięcy osób w 25 krajach Europy, raport State of the Nation z 2025 roku wskazuje na trzy powiązane ze sobą zagrożenia mające wpływ na przyszłość jazdy na rowerze: dostęp do usług związanych z konserwacją roweru, bezpieczeństwo dzieci oraz tempo rozwoju infrastruktury.

Być może najbardziej niepokojącym odkryciem jest fakt, że 121 milionów osób zamieszkujących Europę jeździ mniej na rowerze w związku z utrudnionym dostępem do usług naprawy i serwisowania roweru. Szacuje się, że łącznie 212 milionów osób zgłasza problemy w tym obszarze, w tym między innymi wysokie koszty, długi czas oczekiwania, brak lokalnych warsztatów czy też ograniczone godziny ich otwarcia.

W wielu przypadkach czynniki te mają bezpośredni wpływ na zachowania badanych osób. Więcej niż jeden na pięciu respondentów powiedział, że przez powyższe problemy wybierają raczej inne środki transportu, a 16,4% ankietowanych całkowicie przestało jeździć na rowerze. Kiedy utrzymanie roweru w stanie odpowiednim do jazdy wydaje się skomplikowane, drogie lub trudne, liczba użytkowników rowerów spada. Odkrycia te wskazują na strukturalne ryzyko dotyczące jazdy na rowerze: bez powszechnego i niezawodnego dostępu do naprawy i serwisowania roweru nawet dobrze rozwinięta infrastruktura nie jest w stanie podtrzymać długoterminowego zaangażowania użytkowników.

W raporcie podkreślono także wzrost obaw o bezpieczeństwo dzieci podczas jazdy na rowerze. Na terenie całej Europy mniej niż dwóch na pięciu ankietowanych uważa, że w ciągu ostatniego roku jazda na rowerze stała się bardziej bezpieczna dla dzieci. W niektórych krajach wskaźnik ten się poprawił, lecz w innych postęp w tej dziedzinie wyhamował albo wręcz następuje regres.

Najbardziej uderzające są odpowiedzi respondentów mieszkających w krajach z silnymi tradycjami rowerowymi. W Holandii, od dawna uważanej za globalny wzorzec, odnotowano pogorszenie postrzegania bezpieczeństwa dzieci podczas jazdy na rowerze. I choć przyczyny takiego stanu rzeczy są złożone - to m.in. zmiana charakterystyki ruchu drogowego i rodzajów pojazdów poruszających się po ścieżkach rowerowych - wnioski są jednoznaczne: jeśli dziecko nie czuje się bezpiecznie podczas jazdy rowerem, jego przyszłe zaangażowanie w tę formę przemieszczania się stoi pod znakiem zapytania.

We wszystkich krajach znaczna większość ankietowanych zgodnie poparła jedno rozwiązanie: infrastruktura rowerowa musi być bardziej przyjazna dzieciom. Bezpieczne trasy, oddzielenie ruchu rowerowego od samochodów oraz przestrzeń zaprojektowana z myślą o młodych rowerzystach to czynniki kluczowe dla rozwijania nawyku jazdy na rowerze przez całe życie.

Postrzeganie infrastruktury rowerowej różni się w zależności od kraju zamieszkania respondentów. Kraje takie jak Polska, Francja czy Finlandia odnotowują znaczną poprawę, podczas gdy w innych panuje zastój. Co ciekawe, Holandia, Belgia i Dania, często uważane za pionierów jazdy na rowerze, uplasowały się na końcowych pozycjach.

Taki wynik niekoniecznie oznacza obiektywną porażkę; jest to raczej rezultat wysokich oczekiwań. Na dojrzałych rowerowych rynkach obowiązują wysokie standardy, co oznacza konieczność ciągłego rozwoju. Stanowi to wyzwanie zarówno dla przemysłu, jak i dla decydentów: kiedy wiodące rynki wytracają impet, powstaje ryzyko, że przestaną pełnić rolę podmiotów napędzających innowacje i liderów kulturowych.

Ties van Dijk, specjalista ds. rzecznictwa w Shimano Europe, wyjaśnia:

- Raport State of the Nation stanowi wezwanie do działania skierowane do wszystkich tych, którym leży na sercu rowerowa przyszłość Europy. Miliony osób chcą jeździć na rowerze, ale zniechęcają je do tego przeszkody, które w ogóle nie powinny istnieć.

Wyniki badań pokazują prosty fakt: sama infrastruktura nie wystarczy. Aby zabezpieczyć przyszłość jazdy na rowerze, Europa musi ułatwić ludziom dostęp do konserwacji rowerów, poprawić bezpieczeństwo dzieci oraz nieustannie inwestować w systemy wspierające codzienną jazdę na rowerze, zarówno dziś, jak i w przyszłości.

Shimano jest zaangażowane w rozwiązywanie problemów opisanych w raporcie State of the Nation, nie tylko poprzez opracowywanie innowacyjnych produktów, lecz także wzmacnianie szerokich ekosystemów rowerowych oferujących kompleksowe wsparcie cyklistom.

Zdajemy sobie sprawę, że dostęp do niezawodnej naprawy i konserwacji roweru jest kluczowy dla zrównoważonego korzystania z roweru; dlatego Shimano inwestuje w inicjatywy podkreślające rolę i podnoszące prestiż mechaników rowerowych.

Takie programy jak zawody Shimano Mechanics Championship, podczas których celebrowana jest techniczna doskonałość, profesjonalizm oraz specjalistyczna wiedza, mają na celu pokazywać, że mechanicy odgrywają istotną rolę w podtrzymywaniu tradycji jeżdżenia na rowerze w Europie.

Jednocześnie inicjatywa Shimano NextGen Mechanics skupia się na przyszłości tego zawodu, a jej działania obejmują edukację, szkolenia oraz oferowanie możliwości wejścia do zawodu dla młodych adeptów w tej branży. Pomagając w rozwijaniu umiejętności i dodając pewności siebie młodym mechanikom, Shimano chce wzmocnić sieci lokalnych warsztatów, a także zmniejszyć trudności w dostępie do usług serwisowych, powodowane przez wysokie koszty, małą dostępność i długi czas oczekiwania.

Shimano ściśle współpracuje z gminami, partnerami oraz różnymi grupami w celu zwiększenia bezpieczeństwa dzieci podczas jazdy na rowerze. Nasze działania obejmują wspieranie kampanii promujących infrastrukturę przyjazną dzieciom, naukę zasad ruchu drogowego oraz prezentujących strategie pomagające młodym rowerzystom nabyć bezpieczne nawyki i pewność siebie podczas jazdy, które przeniosą też w dorosłe życie.

Shimano oferuje swój wkład w postaci badań, danych i specjalistycznej wiedzy w dyskusje dotyczące kierunków działań na poziomie Europy, poszczególnych krajów oraz lokalnym. Dzieląc się obserwacjami z raportu State of the Nation, Shimano wspiera proces podejmowania decyzji opartych na dowodach, promujący ciągłe inwestowanie w infrastrukturę rowerową, zwłaszcza na dojrzałych rynkach, gdzie oczekiwania użytkowników są wysokie i gdzie konieczne jest utrzymanie dotychczasowego tempa rozwoju.

Od lokalnych inicjatyw po międzynarodowe partnerstwa - Shimano kontynuuje inwestowanie w organizacje i programy, których celem jest zwiększenie liczby osób jeżdżących na rowerze, poprawa dostępu do infrastruktury oraz wzmacnianie kultury i społeczności rowerowych. Plan jest prosty: chcemy zapewnić, że jazda na rowerze pozostanie praktycznym, inkluzywnym i atrakcyjnym wyborem zapewniającym mobilność na co dzień, zarówno dziś, jak i w przyszłości.